ساعت ۷:۴۵ صبح است. شما یک قهوه بیرون‌بر از کافه محلی خود برمی‌دارید، دستانتان را دور فنجان گرم حلقه می‌کنید، جرعه‌ای می‌نوشید و به سمت محل کار خود می‌روید.

برای اکثر ما، آن فنجان بی‌ضرر به نظر می‌رسد – فقط یک وسیله راحت برای رساندن کافئین. با این حال، اگر آن فنجان از پلاستیک ساخته شده باشد یا دارای یک پوشش پلاستیکی نازک باشد، احتمال زیادی وجود دارد که هزاران قطعه پلاستیکی ریز را مستقیماً وارد نوشیدنی شما کند.

فقط در استرالیا، ما سالانه از ۱.۴۵ میلیارد فنجان نوشیدنی گرم یکبار مصرف به همراه تقریباً ۸۹۰ میلیون درب پلاستیکی استفاده می‌کنیم. در سطح جهان، این تعداد سالانه به حدود ۵۰۰ میلیارد فنجان می‌رسد.

در تحقیق جدیدی که من در آن مشارکت داشتم و در مجله مواد خطرناک: پلاستیک منتشر شد، ما بررسی کردیم که این فنجان‌ها هنگام داغ شدن چگونه رفتار می‌کنند.

پیام واضح است: گرما عامل اصلی آزادسازی میکروپلاستیک است و جنس فنجان شما بیش از آنچه فکر می‌کنید اهمیت دارد.

میکروپلاستیک‌ها چیستند؟ میکروپلاستیک‌ها قطعاتی از پلاستیک هستند که اندازه آنها از حدود ۱ میکرومتر تا ۵ میلی‌متر متغیر است – تقریباً از یک ذره گرد و غبار تا اندازه یک دانه کنجد.

آنها می‌توانند هنگام تجزیه اقلام پلاستیکی بزرگتر ایجاد شوند، یا می‌توانند مستقیماً از محصولات در طول استفاده عادی آزاد شوند. این ذرات در محیط زیست، غذای ما و در نهایت بدن ما قرار می‌گیرند.

در حال حاضر، ما شواهد قطعی در مورد اینکه چه مقدار از این میکروپلاستیک در بدن ما باقی می‌ماند، نداریم. مطالعات در مورد این موضوع بسیار مستعد آلودگی هستند و اندازه‌گیری دقیق سطح چنین ذرات کوچکی در بافت انسان واقعاً دشوار است.

علاوه بر این، دانشمندان هنوز در حال بررسی این موضوع هستند که میکروپلاستیک‌ها در درازمدت چه معنایی برای سلامت انسان دارند. تحقیقات بیشتر به فوریت مورد نیاز است، اما در عین حال، خوب است که از منابع بالقوه میکروپلاستیک در زندگی روزمره خود آگاه باشیم.

دما اهمیت دارد
من و همکارانم ابتدا یک متاآنالیز – یک ترکیب آماری از تحقیقات موجود – انجام دادیم و داده‌های ۳۰ مطالعه بررسی شده توسط همتایان را تجزیه و تحلیل کردیم.

ما بررسی کردیم که پلاستیک‌های رایج مانند پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن چگونه تحت شرایط مختلف رفتار می‌کنند. یک عامل بیش از همه برجسته بود: دما.

با افزایش دمای مایع درون ظرف، انتشار میکروپلاستیک‌ها نیز به طور کلی افزایش می‌یابد. در مطالعاتی که بررسی کردیم، میزان انتشار گزارش‌شده از چند صد ذره تا بیش از ۸ میلیون ذره در لیتر، بسته به جنس و طراحی مطالعه، متغیر بود.

جالب اینجاست که “زمان خیساندن” – مدت زمانی که نوشیدنی در فنجان می‌ماند – یک عامل محرک ثابت نبود. این نشان می‌دهد که ماندن نوشیدنی ما در فنجان پلاستیکی برای مدت طولانی به اندازه دمای اولیه مایع هنگام اولین برخورد با پلاستیک مهم نیست.

آزمایش ۴۰۰ فنجان قهوه
برای دیدن نحوه عملکرد این روش در دنیای واقعی، ۴۰۰ فنجان قهوه از دو نوع اصلی در اطراف بریزبن جمع‌آوری کردیم: فنجان‌های پلاستیکی ساخته شده از پلی‌اتیلن و فنجان‌های کاغذی با روکش پلاستیکی که شبیه کاغذ هستند اما یک پوشش پلاستیکی نازک در داخل دارند.

ما آنها را در دمای ۵ درجه سانتیگراد (دمای قهوه سرد) و ۶۰ درجه سانتیگراد (دمای قهوه داغ) آزمایش کردیم. در حالی که هر دو نوع میکروپلاستیک آزاد می‌کردند، نتایج دو روند عمده را نشان داد.

اول، اهمیت مواد. لیوان‌های کاغذی با آستر پلاستیکی در هر دو دما، میکروپلاستیک‌های کمتری نسبت به لیوان‌های تمام پلاستیکی آزاد کردند.

دوم، گرما باعث آزاد شدن قابل توجهی می‌شود. برای لیوان‌های تمام پلاستیکی، تغییر از آب سرد به آب گرم، آزاد شدن میکروپلاستیک را حدود ۳۳ درصد افزایش داد. اگر کسی روزانه ۳۰۰ میلی‌لیتر قهوه را در یک لیوان ساخته شده از پلی‌اتیلن بنوشد، می‌تواند سالانه ۳۶۳۰۰۰ قطعه ذرات میکروپلاستیک را وارد بدن خود کند.

اما چرا گرما دقیقاً اینقدر مهم است؟

با استفاده از تصویربرداری با وضوح بالا، دیواره‌های داخلی این لیوان‌ها را بررسی کردیم و دریافتیم که لیوان‌های تمام پلاستیکی در مقایسه با لیوان‌های کاغذی با آستر پلاستیکی، سطوح بسیار ناهموارتری – پر از “فراز و نشیب” – دارند.

این بافت ناهموارتر، جدا شدن ذرات را آسان‌تر می‌کند. گرما با نرم کردن پلاستیک و منبسط و منقبض شدن آن، این فرآیند را تسریع می‌کند و باعث ایجاد بی‌نظمی‌های سطحی بیشتری می‌شود که در نهایت به نوشیدنی ما تبدیل می‌شوند.

مدیریت خطرات
ما مجبور نیستیم عادت بیرون‌بر صبحگاهی خود را کنار بگذاریم، اما می‌توانیم نحوه‌ی برخوردمان را برای مدیریت خطر تغییر دهیم.

برای نوشیدنی‌های گرم، بهترین گزینه استفاده از لیوان‌های قابل استفاده مجدد ساخته شده از فولاد ضد زنگ، سرامیک یا شیشه است، زیرا این مواد میکروپلاستیک‌ها را آزاد نمی‌کنند. اگر مجبور به استفاده از لیوان یکبار مصرف هستیم، تحقیقات ما نشان می‌دهد که لیوان‌های کاغذی با روکش پلاستیکی عموماً ذرات کمتری نسبت به لیوان‌های پلاستیکی خالص آزاد می‌کنند، هرچند هیچ‌کدام عاری از میکروپلاستیک نیستند.

در نهایت، از آنجایی که گرما عاملی است که باعث آزاد شدن پلاستیک می‌شود، از ریختن مستقیم مایعات جوشان در ظروف پلاستیکی خودداری کنید. گفتن به باریستا که قهوه ما را قبل از رسیدن به فنجان کمی خنک‌تر کند، می‌تواند فشار فیزیکی روی پوشش پلاستیکی را کاهش داده و میزان کلی قرار گرفتن در معرض آن را کاهش دهد.

با درک چگونگی تعامل گرما و انتخاب مواد، می‌توانیم محصولات بهتری طراحی کنیم و انتخاب‌های بهتری برای رفع کافئین روزانه خود داشته باشیم.

نویسنده از مشارکت پروفسور چنگرونگ چن در این مقاله قدردانی می‌کند.

لينک منبع